ಇನ್ನು ರೇಷನ್ಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಯಿ! ದೇಶದ ಪಡಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ – ಮೊದಲು ಶುರುವಾದ ರಾಜ್ಯ ಯಾವುದು?
ದೇಶದ ಪಡಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದತ್ತ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈಗ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಯಿ ಆಧಾರಿತ ಪಡಿತರ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ (CBDC) ಬಳಸಿ ರೇಷನ್ ವಿತರಣೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಡಿ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. “ಒನ್ ನೇಷನ್ ಒನ್ ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್” ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ಪಡಿತರ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ ಅದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಯಿ ಆಯಾಮ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಾಲೆಟ್ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮೆಬಲ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಜಮಾ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಪಡಿತರ ಖರೀದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದರ ಮೂಲಕ ಹಣದ ದುರುಪಯೋಗ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯೋಜನೆಗೆ ಪ್ರಥಮ ಚಾಲನೆ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಹಮದಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸರಬರಾಜು ಸಚಿವ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್ ಜೋಶಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಆನಂದ್, ದಾಹೋದ್ ಮತ್ತು ಸಬರಮತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ QR ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ಕೂಪನ್ ಕೋಡ್ ಆಧಾರಿತ ವಹಿವಾಟು. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ ಹೊಂದಿರುವವರು QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಪಡಿತರ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಫೋನ್ ಹೊಂದಿರುವವರು 10 ಅಂಕಿಯ ಕೋಡ್ ಬಳಸಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಬಹುದು.
ಇದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೂ ಲಾಭವಾಗಲಿದೆ. ಕಮಿಷನ್ ಮೊತ್ತ ತತ್ಕ್ಷಣವೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜಮಾ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ವಿಳಂಬ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. CBDC ಆಧಾರಿತ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೈಜ ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಹಿವಾಟು ದಾಖಲಾಗುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಹಾರ ಕರೆನ್ಸಿ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಅನುಕೂಲ. ಅವರು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿನ ಪಡಿತರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದು One Nation One Ration Card ಯೋಜನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ದೃಢೀಕರಣ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಇ-ಪಿಒಎಸ್ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಾಗದದ ದಾಖಲೆಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ, ಆಡಳಿತ ವೆಚ್ಚ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿತವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪುದುಚೇರಿ, ಚಂಡೀಗಢ, ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಅಮಿತ್ ಶಾ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿ, ಇದು ದೇಶದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಬಡ ಜನರಿಗೆ ತ್ವರಿತ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಹ್ಲಾದ್ ಜೋಶಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಅವರು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.
ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರ ಪಡಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ, ತ್ವರಿತ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಯಿ ಬಳಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಾರಿಯಾಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.
ಇದು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬಡ ಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಲ್ಲ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೇವೆಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.